English نقشه سایت
سه شنبه 6 مهر 1400
logo
text
salamat
تاریخ : يکشنبه 31 مرداد 1400
کد 191

برگزاری دومین نشست علمی و تخصصی مرکز ملی تحقیقات بیمه سلامت در سال 1400 با عنوان "ذخیره و اتلاف غیرضروری دارو در منزل : وضعیت موجود ، عوامل تاثیر گذار، پیامدهای مرتبط با سلامت و اقتصاد "

دومین نشست علمی تخصصی مرکز ملی تحقیقات بیمه سلامت در سال 1400 با عنوان " ذخیره و اتلاف غیرضروری دارو در منزل : وضعیت موجود ، عوامل تاثیر گذار، پیامدهای مرتبط با سلامت و اقتصاد "برگزار شد.
دومین نشست علمی تخصصی مرکز ملی تحقیقات بیمه سلامت در سال 1400 با عنوان " ذخیره و اتلاف غیرضروری دارو در منزل : وضعیت موجود ، عوامل تاثیر گذار، پیامدهای مرتبط با سلامت و اقتصاد " با سخنرانی جناب آقای دکتر علیرضا محبوب اهری، دانشیار اقتصاد سلامت دانشگاه علوم پزشکی تبریز ، در تاریخ1400/05/31  به صورت ویدیو کنفرانس  برگزار گردید.
در ابتدا بیان گردید مطالب ارایه شده در این نشست علمی تخصصی از یافته های یک پایان نامه کارشناسی ارشد است که بر روی خانوارهای شهر تبریز( 320 خانوار) در سال 1396 انجام گردیده است . همچنین نرخ ذخیره دارو در بین خانوارهای شهر تبریز در مقایسه با مطالعات حاضر در مروری نظام مند مقایسه شده است. در ادامه اشاره شد با توجه به مطالعات مروری نظام مند انجام شده، ذخیره و اتلاف دارو در تمام دنیا وجود دارد ولی در کشورهای با درآمد بالا و توسعه یافته به مراتب از کشورهای در حال توسعه کمتر می باشد. در بین خانوارهای مصاحبه شونده حداقل یک مورد داروی اتلافی داشتند. 11درصد از داروها بدون نسخه و 89 درصد تجویزی بودند. 60درصد داروهای تجویز شده و همچنین غیرنسخه ای اتلاف شده اند. 65درصد داروهای تهیه شده به صورت OTC ، مجوز فروش نداشته اند و 15درصداز داروهای منقضی شده ، مصرف می شدند. 
داروهای ذخیره شده در منزل به اشکال دارویی قرص، کپسول، شربت ، آمپول و.... دیده شده است. اکثر داروهای اتلاف شده داروهایی بوده اند که تجویز بدون نسخه پزشک ممنوعیت داشته است. به عنوان مثال دارویی که بالاترین ممنوعیت داروی مورد استفاده اتلاف شده را داشته است. داروی سرما خوردگی می باشد.
دکتر محبوب اهری بیان داشت: ذخیره و اتلاف دارو یک پدیده چند بعدی است که پزشک، بیمار، اقتصاد سلامت ، سیستم های بهداشتی درمانی  می توانند در آن نقش به سزایی داشته باشند که در این راستا ارتقاء سواد سلامت در عرضه کننده و مصرف کننده و نظارت صحیح بر اجرای قوانین در زمینه ممنوعیت فروش دارو بدون نسخه از فاکتور های مهم می باشند. مقایسه رتبه  داروهای اتلاف شده به تفکیک تجویزی و OTC نشان می دهد بسیاری از این داروها در دو گروه مشابه بوده است.همچنین تجویز غیر منطقی دارو از طرف ارائه دهنده و از طرف مصرف کننده هم رفتار غیر منطقی مانند رد و بدل دارو و یا قطع دارو  را در پی دارد. از عوامل مؤثر بر ذخیره و اتلاف دارو: درآمد، پوشش بیمه ای، بیماریهای مزمن، جنسیت، تحصیلات و سن می باشند.
این پژوهشگر افزود: بیش از 99 درصد خانوارهای شهر تبریز داروها را از طریق سطل زباله دفع می کنند. این شکل در کشورهای با درآمد پایین و متوسط همه گیر است. جهت رفع این مشکل دو راهکار: کوتاه مدت مانند جمع آوری داروهای رها شده از طریق پویش های دوره ای و دفع بهداشتی و راهکار بلند مدت مانند ایجاد خط برگشت دارو (به داروخانه، مراکز مشخص و...) پیشنهاد می گردد.
ارزش کل داروها در ایران برای خانوارهای شهری حدود 367 میلیارد تومان و ارزش داروهای اتلاف شده حدود 143میلیارد تومان برآورد شده است.
در انتها راهکارهای پیشنهادی در ارتباط با ذخیره و اتلاف دارو ارائه گردید:
 -آموزش و ارتقای سواد سلامت مردم ،  پزشکان ،  ارایه دهندگان
- نظارت بر اجرای قوانین موجود  در زمینه ممنوعیت فروش  بدون نسخه
-توجه به ذخیره غیر ضروری ، اتلاف ، نگهداری و دفع نامناسب دارو به عنوان یک مشکل جدی نظام سلامت ایران
- همکاری بین بخشی با مداخلات در سطح جامعه
-توجه به مدل های برگشت دارو به سیستم سلامت به عنوان یک اولویت توسط  قانونگذاران و سیاستگذاران
- بازگرداندن داروهای برگشتی(گرانقیمت) به چرخه مصرف
-انتخاب آنتی بیوتیک ها و مسکن ها به عنوان نقطه شروع مناسبی برای مداخله
-توجه به اولین پویش جمع آوری داروهای رها شده به عنوان یک فوریت زیست محیطی ، سلامتی و انسانی